BỆNH GHẺ HẠI CÂY TÁO ĐỎ

Công ty TNHH TM DV Hạnh Phú Hòa | 02/11/2022

 

BỆNH GHẺ HẠI CÂY TÁO ĐỎ

Bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ (tên khoa học là Venturia inaequalis) là một trong những bệnh gây thiệt hại về kinh tế cho người trồng táo đỏ trên toàn thế giới. Ở các vùng của Úc và Châu Á, bệnh này còn được gọi là bệnh đốm đen. Loại nấm bệnh này đặc biệt phát triển mạnh ở những nơi có nhiệt độ mát mẻ và thời tiết ẩm ướt của mùa xuân. Mặc dù phạm vi địa lý của bệnh vảy (ghẻ) ở táo đỏ là phổ biến và xuất hiện ở tất cả các nơi trên thế giới cây táo đỏ được trồng, nhưng bệnh này nghiêm trọng nhất ở vùng khí hậu ôn đới. 

Bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ được đặc trưng bởi sự rụng lá của các cây chủ, có thể làm suy yếu đáng kể sức sống tổng thể và sản lượng quả của chúng. Ngoài ra, bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ làm cho trái cây không thể bán được vì nó làm cho trái cây bị nứt và khiến cây dễ bị nhiễm bệnh thứ cấp từ các mầm bệnh hoặc sâu bệnh khác. Loại bệnh này gây ra nhiều thiệt hại hơn bất kỳ loại bệnh cây nào khác ảnh hưởng đến giống táo đỏ. Ngoài táo đỏ trồng để lấy quả, bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ còn tác động đến cây cau cảnh và cây tro núi. Đối với cây cảnh, sự rụng lá của chúng sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến diện mạo tổng thể của những không gian trồng trọt này. 

Các phương pháp kiểm soát chủ yếu đối với bệnh này là sử dụng các thực hành canh tác và vệ sinh vườn tược kết hợp với một số loại thuốc diệt nấm dành cho người trồng thương mại. Thời điểm áp dụng thuốc diệt nấm rất quan trọng vì thuốc diệt nấm có tác dụng ngăn ngừa bệnh chứ không phải là phương pháp điều trị. Việc tìm ra loại thuốc diệt nấm hữu cơ tốt nhất không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của cây cối hoặc côn trùng có ích vẫn tiếp tục còn là một thách thức với nông nghiệp hữu cơ. 

Vảy (ghẻ) táo đỏ là gì?

Táo có vảy xấuHình ảnh: Quả Táo đỏ có vảy (ghẻ) xấu.

Bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ là bệnh do nấm Venturia inaequalis gây ra . Bệnh này làm rụng lá và các vết bệnh trên lá, thân, hoa và quả của những cây bị bệnh. V.inaequalis trải qua cả sinh sản hữu tính và vô tính. Từ “inaequalis” trong tên khoa học của nó dùng để chỉ hình dạng “dấu chân” độc đáo và không bằng nhau của các bào tử hữu tính hoặc bào tử không bào của nó. 

Vòng đời của bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ

Nấm bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ tồn tại trên lá rụng và quả của những cây bị nhiễm bệnh. Vào cuối mùa xuân và đầu mùa đông, nấm tạo ra ổ bào tử màu đen, bắt đầu chu kỳ bệnh bằng cách tạo ra và phát ra các bào tử hữu tính (ascospores). Sự bắt đầu của chu kỳ bệnh sinh sản hữu tính của nó trùng với việc cây ký chủ phá vỡ tế bào sinh sản. Gió và mưa mang theo các bào tử này để lây nhiễm các lá mới mọc và các cây gần đó. Các tổn thương đóng vảy (ghẻ) bắt đầu xuất hiện trong vòng 10 ngày kể từ khi nhiễm bệnh và mỗi năm chỉ có một chu kỳ sinh sản hữu tính.  

Trong suốt mùa hè, V.inaequalis sinh sản nhiều lần trên lá và tiếp tục lây bệnh sang các bộ phận khác của cây và sang các vùng lân cận. Các bào tử thứ cấp này là kết quả của sự tái sinh vô tính của bào tử bào tử. Các cụm bào tử bào tử làm cho vết bệnh có màu nâu mượt như nhung hoặc xanh ô liu. Có thể tìm thấy khoảng 100.000 bào tử bào tử trên một vết bệnh! 

Cả hai loại bào tử đều cần độ ẩm để nảy mầm và lá hoặc quả phải ẩm ướt trong một số giờ để sự lây nhiễm xảy ra. Độ dài và mức độ nghiêm trọng của các giai đoạn nhiễm bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ và sự phát triển của bệnh phụ thuộc vào nhiệt độ, độ ẩm, sức khỏe của cây ký chủ và tuổi của lá. Thương tổn lây lan ít nhanh hơn trên một số giống táo đỏ nhất định so với những giống táo đỏ khác, điều này cung cấp cho chúng một số mức độ đề kháng với mầm bệnh này.

Các triệu chứng của vảy (ghẻ) táo đỏ

Venturia inaequalis trên láHình ảnh: Biểu hiện bệnh nấm Venturia inaequalis trên một chiếc lá.

Bệnh này xuất hiện đầu tiên vào đầu mùa xuân trên mặt dưới của các lá non dưới dạng một mảng mờ và không xác định. Nhiều người lầm tưởng vảy (ghẻ) táo đỏ với nấm mốc hoặc thậm chí chỉ là lông tơ tự nhiên từ lá. Tuy nhiên, theo thời gian, lông tơ trở thành những đốm màu xanh ô liu và sau đó là những vết bệnh màu nâu rõ ràng hơn và cuối cùng, chúng chuyển sang màu vàng và làm rụng lá. Rụng lá bị nhiễm bệnh nặng là triệu chứng chính của bệnh này, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và sự phát triển của cây bị nhiễm bệnh, đặc biệt là cây non mới cấy. 

Các vết bệnh cũng có thể xuất hiện trên quả mặc dù quả khó rụng hơn như trên lá. Theo thời gian, các tổn thương nhỏ có đường viền xác định và trông có vẻ sần sùi. Vết thương có thể dẫn đến nứt quả. Nhiễm bệnh sơ cấp từ vảy (ghẻ) táo đỏ có thể làm hở trái hoặc để lại nhiễm bệnh mới từ các bệnh hoặc sâu bệnh khác. Đôi khi, quả cuối mùa cũng sẽ không xuất hiện các triệu chứng bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ cho đến khi chúng được bảo quản. 

Một bệnh nấm khác trên cây táo đỏ, bệnh gỉ sắt cedar-apple, cũng có thể gây ra các vết bệnh trên lá bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, những tổn thương này có màu vàng với tâm sẫm màu. Vùng trung tâm tối là nơi bạn có thể nhìn thấy quả thể của nấm. Các lá bị bệnh của cây ký chủ bị bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ tác động sẽ trông rất khác. 

Nhiễm bệnh cũng có thể dẫn đến tổn thương và vết hở trên cành cây. Những khe hở này là điểm xâm nhập của các bệnh khác như nấm bệnh thối táo đỏ. 

Vai trò của Cây Táo đỏ đối với bệnh?

Táo có vảy trên nhiều loại táo xanhHình ảnh: Vảy (ghẻ) táo đỏ trong một giống táo đỏ xanh.

Nhiều cây táo đỏ và cây càng cua (Malus spp.) Dễ bị bệnh ghẻ này. Cụ thể, các giống phổ biến như McIntosh, Cortland và Honeygold rất dễ bị nhiễm bệnh.  

Bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ cũng ảnh hưởng đến tro núi (Sorbus spp.), Táo đỏ gai (Crataegus spp.) Và Cotoneaster (Cotoneaster spp.). Một loại nấm tương tự, Venturia pirina , lây nhiễm trên quả lê (Pyrus communis). 

Kiểm soát vảy (ghẻ) táo đỏ

Cũng như nhiều loại bệnh, việc quản lý hiệu quả bệnh ghẻ này đòi hỏi sự kết hợp của nhiều kỹ thuật bao gồm chọn giống cây trồng, kiểm soát hóa chất và kiểm soát canh tác, cũng như kỹ thuật vệ sinh vườn cây thích hợp. Tin tốt là bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ hiếm khi làm chết cây, ngoại trừ trường hợp cây còn rất nhỏ đang bị rụng lá nhiều lần. Nhiễm trùng vảy (ghẻ) táo đỏ có thể mất 1-2 năm để kiểm soát sau khi nó được giữ lại trong vườn cây ăn quả hoặc vườn của bạn.

Vì bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ là bệnh do nấm, phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt. Độ ẩm của lá là cần thiết cho sự lây lan của bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ. Một số thực hành văn hóa có thể giúp ích bao gồm chọn địa điểm trồng có ít nhất sáu giờ ánh sáng mặt trời mỗi ngày để lá táo đỏ có thời gian khô. Không tưới từ trên cao để lá không bị ướt không cần thiết. Ngoài ra, cắt tỉa cây táo đỏ có thể cải thiện luồng khí xung quanh lá và quả. Loại bỏ các mút và vòi dẫn nước để giữ cho tán cây luôn thông thoáng. Cắt tỉa cũng là một kỹ thuật thường được sử dụng để cải thiện sức sống tổng thể của cây đậu quả và tăng kích thước của quả. 

Vệ sinh cây và vườn là rất quan trọng khi quản lý bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ và để giảm thiểu sự lây lan của bào tử nấm để bảo vệ cây khỏe mạnh. Loại bỏ lá rụng nếu có thể và những lá cây này nên được thu gom và đốt bỏ. Nếu không thể cào hết lá rụng, hãy cố gắng đẩy nhanh tốc độ phân hủy lá bằng cách  tưới chế phẩm phân hủy hữu cơ lên bề mặt vườn để đẩy nhanh quá trình này. Bón urê vào cuối mùa thu và sau lần rụng lá cuối cùng để không kích thích sự phát triển của lá nhiều hơn trên cây trong mùa đông. Điều này có thể làm cho cây dễ bị tổn thương hơn trong mùa đông.

Những người trồng táo đỏ hữu cơ trồng các giống kháng bệnh để hạn chế tác động của nấm vảy (ghẻ) trên táo đỏ và việc sử dụng hóa chất kiểm soát. Tuy nhiên, nhiều người trồng phi hữu cơ sẽ sử dụng thuốc diệt nấm hóa học để quản lý bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ. Thời gian là yếu tố quan trọng và sự thành công của mùa trồng trọt phụ thuộc vào việc nắm bắt vấn đề sớm. Bắt đầu phun thuốc trừ nấm vào đầu mùa xuân để bảo vệ cho đầu chồi xanh và khỏe mạnh khi lần đầu tiên xuất hiện chúng còn rất nhạy cảm với mầm bệnh. Phun theo hướng dẫn trên chai theo lịch khoảng 7-10 ngày cho đến khi cánh hoa rụng. Thuốc diệt nấm thường có sẵn cho người trồng tại nhà có tác dụng như một hàng rào bảo vệ xung quanh bề mặt của cây, do đó cần phải liên tục phun thuốc, đặc biệt là sau thời gian ẩm ướt. Đọc nhãn thuốc diệt nấm là rất quan trọng vì một số hóa chất không nên được áp dụng trong một thời gian trước khi thu hoạch. 

Giai đoạn đầu của bệnh vảy táoHình ảnh: Giai đoạn đầu của bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ.

Thuốc diệt nấm thường không cần thiết đối với cây càng cua cảnh. Nếu dứa cảnh bị rụng lá nghiêm trọng, bạn có thể cần sử dụng các loại thuốc diệt nấm được dán nhãn riêng cho cây cảnh. 

Việc tìm kiếm một loại thuốc diệt nấm hữu cơ phù hợp đã là một thách thức lớn đối với nông dân và các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới. Chỉ lưu huỳnh và lưu huỳnh vôi đã được chấp thuận sử dụng hữu cơ. Tuy nhiên, tác động tiêu cực của lưu huỳnh vôi đối với cây táo đỏ đã được ghi nhận rộng rãi. Cụ thể là sử dụng lưu huỳnh vôi có thể gây rụng quả non, đốt cháy chất được tổng hợp từ thực vật trên quả, do đó làm giảm chất lượng quả, héo lá và giảm khả năng quang hợp của mô thực vật nói chung. Lưu huỳnh là nguyên tố đã được ghi nhận là có thể gây hại cho côn trùng có ích, như bọ ve ăn thịt, giúp kiểm soát các quần thể dịch hại khác. 

Mặc dù người làm vườn tại nhà có thể áp dụng thuốc diệt nấm ở quy mô nhỏ cho cây non, nhưng bạn có thể cần phải liên hệ với một người trồng cây có chứng nhận để phun thuốc cho những cây táo đỏ lớn và lâu năm, đặc biệt nếu bạn có nhiều cây, có lẽ bạn sẽ cần một lời khuyên từ các chuyên gia bảo vệ thực vật để bảo vệ cây của bạn. 

Ngăn ngừa vảy (ghẻ) táo đỏ

Có hơn 25 giống cây trồng kháng bệnh ghẻ bao gồm Honeycrisp, Freedom và Redfree. Ngoài ra còn có nhiều giống cây càng cua cảnh có khả năng kháng bệnh bao gồm Don Wyman, Prairifire và Snow Drift. Trồng các giống cây trồng kháng bệnh là một phương pháp tuyệt vời để ngăn ngừa bệnh vảy (ghẻ) táo đỏ trong vườn hoặc vườn cây ăn quả của bạn. Trong khi một số giống cây trồng có khả năng kháng bệnh vảy (ghẻ) nến, chúng vẫn có thể dễ mắc các bệnh khác trên cây táo đỏ nên không có cách nào “chữa khỏi”. 

Biện pháp hóa học

Vâng rất lâu rồi chúng ta mới lại được tới với một phương pháp hóa học cho cây trồng. (sau bài bệnh ghẻ trên củ khoai tây). Do đó như thường lệ không thương xuyên tôi sẽ khuyến cáo các bạn khi phun thuốc hóa học cần phải phun đều và tuân thủ các chỉ dẫn an toàn và theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất và thực hiện cách ly đầy đủ.

Một số loại thuốc sau có thể được sử dụng:

Daconil 75 WP

Mexyl MZ 72 WP

Acrobat mz

Phytocide 50 wp

Insuran 50 wp

Ngoài thuốc ra các bác cũng có thể tham khảo thêm phân hữu cơ để bón cho cây trồng khi cần thiết: Phân hữu cơ

Chúc các bạn thành công

Ma Quang Hiệp

Pleiku, 2022

Danh mục

Giỏ hàng