BỆNH SƯƠNG MAI

https://www.almanac.com/sites/default/files/styles/max_325x325/public/image_nodes/downy-mildew-Oksana-Zavadskaya-SS.jpeg?itok=gYLmjq72

Hình ảnh: Bệnh sương mai

Trên lá có những đốm vàng, lá héo và trông giống như bị cháy nắng? Khu vườn của bạn có thể là nạn nhân của một loại bệnh nấm được gọi là sương mai. Học cách chống chọi và loại bỏ bệnh sương mai trong vườn của bạn ngay trong bài viết này.

Bệnh sương mai được gây ra bởi một thành viên của nhóm được gọi là “nấm mốc nước”, đây là một nhóm nấm giả như đã đề cập trong bài về bệnh phấn trắng. Nó có thể là một vấn đề thảm khốc ở một số khu vực có độ ẩm cao. Nhiều loại bệnh sương mai khác nhau nhắm đến gây hại nhiều loại cây trong vườn khác nhau đặc biệt là bệnh có phổ rất rộng, từ các loại thảo mộc đến các loại dưa nhưng gây hại nặng hơn trên các cây họ bầu bí.

Bệnh sương mai có tên gọi do sự xuất hiện màu xám, mờ giống lông măng (downy) của các bào tử nấm được hình thành ở mặt dưới của các lá bị nhiễm bệnh. 

Bệnh sương mai (Downy Mildew) là gì?

Bệnh sương mai là bệnh do một nhóm mầm bệnh thuốc nhóm nấm giả  có tên là Oomycetes gây ra. Những vi khuẩn này cần có vật chủ sống để ký sinh. Nhiều loại bệnh sương mai là loài ký chủ đặc trưng, ​​có nghĩa là chúng sẽ chỉ tấn công một nhóm thực vật, chẳng hạn như cây họ bầu bí.

Bệnh sương mai gây vàng lá, mốc, chết lá nhưng không ảnh hưởng đến thân và cuống lá. Ngay cả trên những cây không bị chết, cây trồng cũng có thể bị giảm năng suất nghiêm trọng. Toàn bộ vụ thu hoạch có thể không diễn ra được nếu cây trồng của bạn là rau ăn lá hoặc thảo mộc (tức là toàn bộ lá bị hại và rụng). Đối với cây họ bầu bí, mất mùa chủ yếu do hoạt động quang hợp giảm và quả không phát triển do rụng lá.

Các loại cây thường bị ảnh hưởng bao gồm húng quế và hầu hết các loại bầu bí thông thường – dưa hấu , bí xanh , bí mùa đông , dưa chuột và bí ngô . Nho , đậu nành, rau chân vịt và hoa hướng dương cũng là mục tiêu gây hại mạnh của tác nhân này.

Các triệu chứng của bệnh sương mai

Các triệu chứng bệnh sương mai bắt đầu khi một đám bào tử thành ở mặt dưới của lá cây. Mặt dưới của lá có lốm đốm màu trắng, hơi tía, hơi xanh hoặc xám xanh. Một khi bào tử xâm nhập vào cấu trúc lá, mặt trên của lá phát triển các đốm màu vàng để phản chiếu vị trí của túi bào tử bên dưới. Lúc này túi bào tử tạo ra các bào tử mới. Bệnh sương mai có thể tiếp tục xâm nhập vào lá và lan rộng tạo thành một lớp túi bào tử mờ.

Khi các đốm vàng chết đi, nấm mốc chuyển sang màu xám và bột, và các bào tử phát tán đi trên các lá khác. Cành và lá bị bệnh trở nên méo mó hoặc chết hoàn toàn. Khoảng 7 đến 10 ngày trôi qua từ khi nhiễm bệnh đến khi bào tử mới hình thành, mặc dù đôi khi nó xảy ra trong 4 ngày nếu điều kiện thích hợp. Độ ẩm cao từ 85% trở lên ở bề mặt vườn sẽ làm tăng tốc độ bệnh tiến triển.

Cận cảnh DM trên bầu bí

Hình ảnh: Cận cảnh vết bệnh sương mai trên lá bí

Các loại bệnh sương mai

Một trong những dạng bệnh sương mai phổ biến nhất là bệnh sương mai bầu bí, một bệnh xuất hiện trên cây họ bầu bí do tác nhân gây bệnh, Pseudoperonospora cubensis. Ngoài ra Bệnh sương mai dưa chuột là một vấn đề rất lớn đối với những người trồng dưa chuột. Bệnh sương mai trên dưa chuột xuất hiện dưới dạng các tế bào màu vàng trên lá dưa chuột, bám vào các gân lá, cuối cùng chuyển sang màu nâu. Bệnh sương mai trên bầu, và bệnh sương mai trên bí cũng xuất hiện tương tự. 

Bệnh sương mai dưa hấu cũng do cùng nguyên nhân với sương mai bầu bí gây ra nhưng bắt đầu là những đốm màu xanh nhạt nằm trong gân lá. Khi bệnh sương mai bầu bí trên dây leo dưa hấu tiến triển, những đốm này biến đổi với nhau và chuyển sang màu nâu, làm chết các mô lá trong quá trình này. 

Bệnh sương mai trên nho có mầm bệnh liên quan chặt chẽ với Plasmopara viticola, nhưng triệu chứng của nó khác với bệnh sương mai trên cây họ bầu bí. Mặc dù vẫn có mặt dưới lá màu trắng đặc trưng, ​​các triệu chứng ban đầu bao gồm các mảng dầu trên lá nho, cuối cùng chuyển sang màu vàng và biến thái cùng nhau, chuyển sang các đốm nâu gần cuối chu kỳ. 

Bệnh sương mai trên hoa hồng do mầm bệnh Peronospora sparsa gây ra. Ban đầu nó cũng xuất hiện như những đốm dầu trên lá hoa hồng. Khi bệnh tiến triển, lá có dạng cong vênh với các đốm màu tím. Những đốm này sau đó hình thành bào tử và trong giai đoạn cuối của bệnh chuyển sang màu nâu nhạt hoặc trắng.

Làm thế nào để sương mai lây lan?

Điều kiện ấm áp và ẩm ướt hỗ trợ sự sinh sản và lây lan của bệnh sương mai. Nhiệt độ và độ ẩm cao hơn cho phép tăng mức độ sản sinh bào tử. Những bào tử này có thể được vận chuyển hàng trăm mét theo gió khi được phóng thích. 

Đối với bệnh sương mai của họ bầu bí, Ở Mỹ có trường Đại học Cornell đã tạo ra một trang web theo dõi sự tiến triển của bệnh hàng năm. Bạn cũng có thể xem các dự báo và cảnh báo được lưu trữ cho biết thời điểm mầm bệnh được phát hiện ở các khu vực khác nhau của nước mỹ hàng năm. Hãy xem nó tại Nền tảng thông tin quản lý dịch hại tổng hợp dành cho khuyến nông và giáo dục (ipmPIPE) tại cdm.ipmpipe.org.

Bệnh sương mai thường bắt đầu trong đất. Bào tử Oomycete bị gió thổi bay vào các khu vực lân cận và các cây khác. Độ ẩm bắn đất lên lá cây sẽ di chuyển bào tử đến đó. Chúng bám vào mặt dưới của lá và xâm nhập vào bề mặt của lá bằng các sợi nấm của chúng. Các lá bị nhiễm bệnh sẽ phát triển nhiều sương mai hơn nếu bệnh không được điều trị.

Khi bệnh sương mai phát triển, nó gây ra đốm ở mặt trên của lá. Bên dưới lá, một lớp túi bào tử hình thành, có màu từ trắng, xám hoặc đỏ tía. Chúng giải phóng nhiều bào tử hơn. Những bào tử đậu trên lá chỉ có thể tồn tại trong một thời gian ngắn, nhưng sẽ xâm chiếm chúng nếu điều kiện thích hợp. 

Những bào tử khác được phân tán vào đất thông qua các mảnh vụn thực vật thối rữa, chờ đợi một cây khác với điều kiện phát sinh phát triển thích hợp. Bào tử ngủ đông trong đất và xuất hiện trở lại vào thời điểm thời tiết ấm hơn và độ ẩm cao hơn để bệnh xâm nhập vào lá cây. Bào tử của bệnh có thể tồn tại trong đất trong tối đa năm năm. Sợi nấm của nấm mốc, hoặc hệ thống rễ giống nấm, lan rộng khắp thân cây của bạn. Lá hoặc chồi mới mới có thể đã bị nhiễm bệnh sương mai ngay từ khi mới hình thành nếu cây có vấn đề bị bệnh trước đó. Cây bị nhiễm bệnh hoàn toàn tạo ra trái bị hư hỏng hoặc có vấn đề với sự phát triển của lá non và chồi non.

Những nụ của hoa bia khi bị bệnh sẽ bị phá hủy hoàn toàn trước khi chúng hình thành hoàn chỉnh. Dưa chuột cũng gặp vấn đề tương tự với quả non, đặc biệt nếu chúng không được làm giàn. Lá dưa chuột trở nên vẩn đục, xám xịt và co lại.

Nhận biết bệnh sương mai

Tùy thuộc vào vị trí địa lý khu vực của bạn, bệnh sương mai có thể bắt đầu xuất hiện sớm nhất vào cuối mùa xuân hoặc muộn nhất là vào tháng 8 nếu bạn làm vườn ở các vùng lạnh.

Để nhận biết bệnh sương mai hãy tìm những dấu hiệu sau của bệnh sương mai:

Hình khảm của màu vàng ở mặt trên của lá.

Các khu vực màu vàng trở nên rộng hơn và có hình khối nhưng thường bị giới hạn bởi các gân lá – màu vàng ở một mặt, màu xanh ở mặt khác.

Lá bị nhiễm bệnh sẽ chuyển sang màu nâu

Kiểm tra kỹ có thể thấy nấm mốc màu nâu tím ở bên trong vết bệnh

Bào tử màu xám ở mặt dưới của lá có thể tạo ra hình dạng mờ.

Lá bị ảnh hưởng, nhưng thân và cuống thì không.

https://www.almanac.com/sites/default/files/images/downy-vs-powdery.pngHình ảnh: Bệnh phấn trắng (giả sương mai) và bệnh sương mai

Bệnh phấn trắng (giả sương mai) và bệnh sương mai

Hai loại bệnh này đôi khi người làm vườn nhầm lẫn nhưng lại dễ dàng phân biệt với nhau. Bệnh sương mai có các triệu chứng liệt kê ở trên. Bệnh phấn trắng có phạm vi địa lý rộng hơn.  Nó sẽ biểu hiện dưới dạng bụi trắng hoặc bột trên bề mặt của lá. 

Nhiễm bệnh nặng có thể trông giống như toàn bộ lá đã chuyển sang màu trắng. Mặc dù một số hiện tượng vàng lá có thể xảy ra với bệnh phấn trắng, nhưng bạn có thể sẽ không nhận thấy vì toàn bộ cây sẽ có màu trắng mờ.

Thật không may, không có gì khác biệt khi một cây biểu hiện cả hai vấn đề cùng một lúc. Do đó trường hợp này thì khá khó để phân biệt.

Về nguyên nhân gây bệnh thì bệnh phấn trắng (giả sương mai) do nấm thật gây ra, còn đối với bệnh sương mai thì lại là thuộc nhóm nấm giả gây ra, thực chất chúng là vi khuẩn. Vì thế mới có câu nói nấm thật gây bệnh giả, còn nấm giả lại gây bệnh thật.

Kiểm soát và phòng ngừa

Gần như không thể phòng ngừa được bệnh sương mai vì nó lây lan theo gió. Nó có thể đi qua toàn bộ một diện tích vô cùng rộng lớn trong một hoặc hai ngày. Ngay cả các biện pháp vệ sinh vườn tốt nhất cũng không thể đảm bảo một mảng bí không bị sương mai. Tuy nhiên, hãy tận dụng các cơ hội để giảm thiểu rủi ro khi mang nó về nhà.

Kiểm tra chặt chẽ bất kỳ loại ký sinh kèm theo nào trên các loại cây mà bạn mua, đặc biệt là rau húng quế , bí, dưa chuột , dưa và rau bina . Bệnh sương mai có thể tồn tại qua mùa đông trong nhà kính và có thể xuất hiện bất chấp ý định tốt nhất của người trồng. 

Nếu bạn nghi ngờ sự tồn tại của bệnh sương mai, hãy đảm bảo khử trùng dụng cụ trước khi chuyển chúng đến khu vực mới trong vườn để làm việc. Đừng làm cho mầm bệnh dễ dàng lây lan.

Chọn cây chịu bệnh / kháng bệnh

Hiện nay các giống kháng bệnh và chịu bệnh đã được nghiên cứu và phát triển, bạn có thể tìm mua các giống này để trồng và sẽ giảm thiệt hại do bệnh gây ra.

Chọn các giống sớm thu hoạch cũng có thể giảm thiểu tác động của bệnh sương mai đến vụ thu hoạch của bạn. Mầm bệnh này đến vào giữa đến cuối mùa hè ở hầu hết các khu vực. Chọn một giống sớm để thu hoạch cây trồng của bạn trước khi nấm mốc có cơ hội lây nhiễm sang cây trồng của bạn.

Phương pháp điều trị bệnh sương mai 

Bên cạnh việc chọn các giống kháng bệnh và khử trùng dụng cụ và trang thiết bị trồng cây, một số thực hành canh tác có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh sương mai nếu một cơn gió xấu thổi bào tử qua vườn của bạn:

1. Trồng trên cao

Có thể trồng các loại cây dây leo dưa chuột và dưa lưới trên giàn để cung cấp luồng không khí và tăng khả năng làm khô lá. Hãy nhớ rằng, sương mai thích điều kiện ẩm ướt và cần lá ẩm ướt để xâm nhập. Giữ cho lá của bạn lên khỏi mặt đất có thể giúp làm khô nhanh chóng sau khi sương sớm hoặc mưa rào. 

2. Sử dụng dây nhỏ giọt để tưới nước

Khi tưới cây, hãy sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt để cung cấp nước ở gốc cây chứ không phải trên lá. Các hệ thống này cũng sử dụng ít nước hơn, một lợi ích bổ sung. 

Nếu bạn tưới bằng vòi, hãy tưới nước dưới gốc cây hoặc tán lá chứ không được tưới nước lên cây và lá. 

Nếu bạn sử dụng hệ thống tưới nước trên cao, hãy hẹn giờ tưới vào buổi sáng để lá nhanh khô khi mặt trời chiếu tới và cả ngày ấm lên. 

3. Giảm tưới nước bằng cách phủ lớp phủ

Một lớp “áo giáp” đẹp trên bề mặt đất sẽ làm giảm sự bốc hơi nước từ đất, có nghĩa là bạn cần phải tưới nước ít hơn. Nếu bạn sử dụng hệ thống tưới phun trên cao, việc phủ lớp phủ thậm chí còn quan trọng hơn để tránh thất thoát nước và ngăn đất bắn lên lá. Hơn nữa lớp phủ cũng sẽ ngăn nấm xâm nhập từ đất lên trên cây.

4. Tỉa các lá phía dưới

Những chiếc lá thấp hơn đó có thể không làm được gì nhiều về tác dụng với cây. Cắt tỉa chúng để tăng lưu thông không khí xung quanh cây và giảm điều kiện thuận lợi cho bệnh sương mai phát triển. Loại bỏ các lá phía dưới cũng có thể làm giảm khả năng bị các loại nấm bệnh khác xâm nhiễm vào các lá phía dưới khi các bào tử văng lên khỏi đất.

5. Loại bỏ cây bị nhiễm bệnh

Nếu bạn nhận thấy một vài cây bị nhiễm bệnh, hãy loại bỏ chúng. Loại bỏ và chôn chúng hoặc vứt bỏ chúng để hạn chế lây lan sang các khu vực khác trong vườn của bạn. Nếu chỉ có một vài lá có đốm khảm vàng và bạn nghi ngờ bệnh sương mai, hãy cắt tỉa và tiêu hủy chúng. Đừng quên vệ sinh kéo cắt của bạn bằng cồn hoặc thuốc tẩy khi bạn làm xong.

6. Trồng cây sạch bệnh và đất sạch

Việc trồng cây sạch bệnh sẽ hạn chế phát sinh bệnh ngay trong giai đoạn sau, cũng như sử dụng đất sạch sẽ có tác dụng loại bỏ toàn bộ nguy cơ đối với cây trồng trong quy mô nhỏ.

7. Bón phân cân đối, sử dụng phân hữu cơ

Bón phân cân đối  và sử dụng phân hữu cơ sẽ giúp cho cây trồng phát triển khỏe mạnh và phát triển bền vững hơn qua đó giảm thiểu tác hại do bệnh gây ra.

Tham khảo: Đất sạch

Phân hữu cơ

Biện pháp hóa học

Trong trường hợp trang trại sản xuất quy mô lớn có thể áp dụng biện pháp hóa học. Đối với trường hợp này thì cần phải tuân thủ theo mọi hướng dẫn của nhà sản xuất và thực hiện cách ly đầy đủ.

Một số loại thuốc có thể được sử dụng:

Daconil 75 WP

Mexyl MZ 72 WP

Acrobat mz

Phytocide 50 wp

Insuran 50 wp

Ma Quang Hiệp

 

Pleiku, 2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *