KỸ THUẬT XỬ LÝ VẢI RA QUẢ Ở THÂN CÂY

Công ty TNHH TM DV Hạnh Phú Hòa | 09/10/2022

 

Quả vải mọc ngoài tán vải có quãng đường vận chuyển dinh dưỡng từ gốc lên xa nên chất lượng sẽ không bằng quả vải mọc trong thân có quảng đường vận chuyển dinh dưỡng ngắn hơn. Ngoài ra quả ngoài tán cũng sẽ nhỏ hơn và không đẹp bằng quả trong tán.

Lợi thế của việc cây vải ra quả trong thân cây đó là sẽ làm giảm được thời gian thu hoạch, quả có phầm chất tốt hơn. Thực tế rằng việc ra hoa của cây vải trong thân cho tới nay chỉ là kinh nghiệm của người trồng vải chứ chưa có nghiên cứu chính thức về vấn đề này.

Cây vải cho quả trong thân thường chỉ gặp ở cây vải đã già, có khung bộ tán lớn, cành nhiều và cành già khoảng trên 10 năm tuổi, những cây ít tuổi rất ít gặp hiện tượng này.

Đối với cây lâu năm việc áp dụng kỹ thuật này sẽ giúp sản lượng tăng đáng kể.

Lý giải cho hiện tượng này có thể giải thích bằng  việc ở thân cây đã già đã đạt độ ổn định trong việc phân hóa chồi và cành hoa.

kỹ thuật cho cây vải ra quả ở thân

Trên cây vải có 4 loại mầm sau:

- Mầm đỉnh: mầm này ở trên ngọn của các cành cây,phát triển thân lá là chính, gây ra hiện tượng ưu thế ngọn.

- Mầm nách: là mầm giữa các nách lá

- Mầm ngủ: là mầm nằm ở phần gỗ của những cành có tuổi trên một năm

- Mầm bất định: là mầm thường nằm ở quanh gốc cây và cành chính.

Mầm bất định chính là loại mầm chúng ta sẽ sử dụng để kích thích phân hóa thành mầm hoa trong thân. Để có thể kích thích được mầm bất định thì chúng ta sẽ phải loại bỏ hiện tượng ưu thế ngọn trên cây, hay cũng chính là làm cho ngọn cây không còn là nơi tập trung dinh dưỡng chủ yếu mà thay vào đó là thân cây mới là nơi tập trung dinh dưỡng chủ yếu của cây để kích thích mầm bất định phát triển.

Có 3 điều kiện để cây có thể mang quả trong thân đó là:

- Có mầm bất định phát triển thành cành bất định trên cây

- Có đủ ánh sáng chiếu sáng cành bất định để cành có khả năng quang hợp để nuôi chính bản thân cành và nuôi hoa, quả.

- Có đủ dinh dưỡng và yếu tố vi lượng cần thiết để cây phân hóa hoa từ mầm bất định.

Để đáp ứng hai điều này thì trước tiên cần tỉa thưa những cành ở giữa cây, tạo cho tán cây có hình như mâm xôi nhưng rỗng ở giữa (hoặc như hình phễu ngược. Tạo điều kiện cho ánh sáng có thể chiếu thẳng từ trên xuống gốc cây. Tiếp theo cần đốn đau những cành còn lại của cây, đau tới mức loại bỏ gần như toàn bộ phần tán ngoài của cây (tức là loại bỏ toàn bộ phần non) chỉ để lại phần cành đã có tuổi của cây. Có đốn đau như vậy thì mầm bất định mới có điều kiện để phát triển thành cành bất định và có thể mang quả.

Tuy nhiên để chắc chắn, khi mầm bất định mọc ra chỉ lựa chọn để những cành phơi sáng, hướng lên trên và loại bỏ những cành đâm xuống phía dưới.

Việc làm này thực chất cũng là một cách làm trẻ hóa cây vải.

Việc đốn cành cho phát triển cành bất định này được tiến hành vào thời điểm ngay sau thu hoạch xong.

Về chi tiết cách tiến hành, chúng ta sẽ làm theo từng bước như sau:

Bước 1: Tạo nền cơ bản

Bước này chúng ta sẽ chuyển đổi một cây vải lâu năm đang ra hoa ngoài tán trở thành một cây vải đủ điều kiện ra hoa trong tán. Cách làm đó là vào thời kỳ thu hoạch xong khoảng tháng 6 tháng 7 dương lịch hàng năm chúng ta tiến hành đốn đau các cành nhỏ đầu cành, gần như chỉ còn lại các cành chính trên cây. Việc đốn đau này khác với đốn cành hàng năm mà vẫn để quả ra ngoài tán ở chỗ đó là chúng ta gần như đốn hết các cành nhỏ hoặc cành trực tiếp mang quả của mọi năm mà chỉ để lại cành chính cấp dinh dưỡng cho cành mang quả đó, còn đối với đốn hàng năm thì chỉ cắt hết đầu cành mang quả nhưng vẫn để lại cành mang quả đó.

Sau khi đốn xong tiến hành kiểm tra lại tán, đảm bảo tất cả các cành còn lại đều được chiếu ánh nắng trực tiếp và không bị che khuất lẫn nhau. Lúc này nhìn tán cây sẽ giống như một chiếc phễu.

Một lưu ý quan trọng nữa là khi cắt cành nên để các đầu cành còn lại tạo thành một mặt phằng nằm ngang so với mặt đất hoặc tròn đều tạo thành hình cầu nếu nhìn thẳng, tránh hiện tượng cành thì ngắn cành thì dài không  tạo thành mặt phẳng với mặt đất.

Lưu ý là lượng cành để lại phải đáp ứng được sức sống của cây, tránh hiện tượng cây cắt đau quá bị mất năng suất hoặc thời gian hồi phục cây quá lâu.

Untitled.jpg

Ảnh 1: Hình minh họa. Cắt cành vải ra quả trong thân sẽ có hình dáng tương tự trong hình tuy nhiên các cành cắt bỏ sẽ đau hơn cây trong ảnh. Trong ảnh là cây tỉa cành để cây ra quả ngoài tán.

Bước 2: Bón phân

Ngay sau khi cắt tỉa cành thì tiến hành bón thúc cho cây ngay. Tùy vào tuổi của cây mà có lượng bón khác nhau. Nên sử dụng loại phân chất lượng tốt và có hàm lượng trung bình tới cao. Tham khảo một số loại phân sau:

Phân bón yaramila winner 15-9-20

NPK phú mỹ 15 15 15

NPK đầu trâu 20 20 15

Cách bón đó là cuốc lạch theo tán cây và cho phân vào rồi lấp đất lại. Các bạn cũng có thể hòa phân tưới cho cây tưới cách nhau 7-10 ngày một lần tưới 3 lần tất cả.

Chú ý bón thêm phân hữu cơ cho cây để tăng hiệu quả.

Bước 3: Chăm sóc chồi non

Phun thuốc bảo vệ cây đặc biệt là các loại thuốc trừ đục thân hoặc xén tóc. Ngoài ra cũng phun thuốc để bảo vệ chồi cây mới ra.

Tham khảo

Thuốc trừ sâu Haihamec 3.6EC

Thuốc trừ sâu fastac 5EC chuyên trị trích hút và miệng nhai

Sau khi phun thuốc và bón phân khoảng một tháng cây sẽ lên rất nhiều chồi và đây chính là chồi được phân hóa từ mầm bất định của cây. Chúng ta tiến hành loại bỏ bớt chồi càng sớm càng tốt. Chỉ giữ lại những cành, chồi khỏe, to, và áng chứng giữ lại số chồi cho cành đủ nuôi.

Những cành khỏe thì chúng ta để nhiều chồi, cành yếu để 1 2 chồi. Mỗi vị trí lên chồi chúng ta để tối đa 3 chồi và tỉa bớt các chồi còn lại vì nhiều khi cây sẽ lên hàng chục chồi ở cùng một vị trí. Quá trình loại bỏ này tiến hành càng sớm càng tốt.

Bước 4: Tỉa cành

Khoảng tháng 9-10 là thời điểm cây đã ra được khoảng 3 đợt lộc kể cả lộc thu. Tiến hành cắt tỉa, sắp xếp và định hình lại cành cây một lần nữa. Chúng ta sẽ giữ lại những cành có chủ đích mang quả đó là cành khỏe, cành ở vị trí thích hợp và loại bỏ toàn bộ cành tăm, cành sâu bệnh và cành không mang năng suất hoặc ở vị trí không thích hợp. Quá chình chuẩn bị này chính là để chuẩn bị cho quá trình phân hóa mầm hoa của cây.

Lưu ý rằng mỗi lần cây lên lộc thì đều phải phun thuốc phòng sâu bệnh cho cây vì những đợt lộc này cực kỳ quan trọng, nếu bị sâu bệnh phá hoại hoàn toàn sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất của cây.

Bước 5: Hãm lộc đông

Đây là một bước cực kỳ quan trọng quyết định tới thành công của tất cả các bước ở trên.

Hãm lộc đông bằng cách khoanh cành hoặc phun thuốc cỏ loãng diệt lộc là các phương pháp truyền thống mà người sản xuất vẫn áp dụng nhiều năm nay.

Tuy nhiên 2 phương pháp trên hay cả như nội dung bài viết này là xử lý cho cây vải ra quả ở thân cũng là một kỹ thuật khó nên yêu cầu người thực hiện phải có kinh nghiệm nông nghiệp cao, kỹ thuật tốt nếu không sẽ không đạt hiệu quả.

*Khoanh cành: Tiến hành khoanh cành không cho cây ra lộc vào vụ đông tức là đợt lộc trước khi cây ra hoa. Khoanh quanh các cành chính với kích thước khoanh vỏ từ 2-5cm là tốt nhất, cành càng to thì vết khoanh càng rộng.

* Phun thuốc cỏ loãng: đây là phương pháp bổ trợ khi bạn khoanh cành thất bại, cây vẫn lên lộc đông. Khi đó tiến hành phun thuốc cỏ loãng để diệt đi đợt lộc này của cây. Lưu ý nồng độ phun phải chính xác, diệt lộc nhưng không ảnh hưởng tới phần già trên cây.

Tham khảo thuốc trừ cỏ glu-fosate

Bước 6: hãm ra hoa

Sau khi thành công loại bỏ đi đợt lộc đông của cây thì gần như tất cả các cành còn lại đều sẽ có thể mang hoa tự nhiên. Tuy nhiên để tăng tính hiệu quả thì sẽ tiến hành hãm ra hoa cho cây để cây phân hóa mầm hoa tốt hơn.

Ngay từ khoảng đầu tháng 1 dương lịch tiến hành bón phân cho cây để phân hóa mầm hoa, nên sử dụng loại phân có hàm lượng lân và kali cao.

Tham khảo: phân bón growmore NPK 15-30-15.

Bón phân vào rãnh quanh tán cây và sau đó lấp đất lại.

Sau khi bón phân khoảng 10 ngày tiến hành phun chế phẩm siêu lân cho cây, phun 2 lần cách nhau 10-15 ngày. Lúc phun xong là khoảng trước 10/2 là được.

Tham khảo: Phân bón nhật bản siêu lân kẽm.

Bước 7: Bảo vệ mầm hoa

Khoảng cuối tháng 2 cho tới tháng 3 dương lịch cây vải mà chúng ta xử lý ra hoa trong thân sẽ bắt đầu ra hoa. Ngay khi cây bắt đầu ra hoa tiến hành phun chế phẩm chống thối hoa và chống côn trùng gây hại ăn mầm hoa. Cho tới khi cây nở hoa tiền hành phun thêm chế phẩm đậu quả cho cây.

Trong giai đoạn cây đang ra hoa các bạn cũng có thể tiến hành phun thêm lân + humic cho cây để cây phân hóa mầm hoa to hơn và nhiều hoa trên chùm hoa hơn.

Bước 8: Nuôi quả

Đợt bón phân thứ 3 này nhằm mục đích nuôi quả và bù lại lượng dinh dưỡng mà cây đã dùng để ra hoa. Lần bón phân này sẽ lựa chọn loại phân có hàm lượng đạm trung bình, silic và kali cao và không cần bón lân.

Ngoài ra các bạn có thể phun thêm các chế phẩm để bảo vệ quả khỏi sâu bệnh và giúp quả ngọt cũng như lớn nhanh.

Phun thuốc đặc biệt là phun phòng bọ xít và sâu đo giúp bảo vệ quả vải tốt hơn.

Tổng lượng đạm bón cho cây trong thời gian này không nên nhiều hơn 1kg đạm cho cây có sản lượng khoảng 100kg quả. Nếu bón nhiều đạm quả sẽ nứt và không ngọt.

Lời kết:

Xử lý cho vải ra quả ở thân là một kỹ thuật khá khó với người mới nhưng đối với người trồng vải lâu năm hoàn toàn có thể thực hiện được.

Cây vải cho quả ở thân chỉ có thể là cây vải đã già, quả ngoài tán kém năng suất, quả nhỏ khi ra quả trong thân thường sẽ cho quả to hơn, năng suất hơn và chất lượng quả ngon hơn.

Thu hoạch quả vải trong thân cây cũng nhàn hơn qua đó giảm được chi phí thuê nhân công.

Về bản chất quả vải ra ở trong thân vẫn là quả vải ra ở đầu cành, nhưng khác biệt là cành mà quả đó treo lại là cành trong thân, được phân hóa từ mầm bất định trong thân cây.

Đây cũng là một phương pháp làm trẻ hóa cây vải.

Ma Quang Hiệp

Bắc Giang, 29/09/2022

Danh mục

Giỏ hàng